🗺️ SƠ ĐỒ NGỮ PHÁP RÚT GỌN MỆNH ĐỀ QUAN HỆ

RÚT GỌN CHỦ ĐỘNG (-ING) & BỊ ĐỘNG (-ED/V3)

Chủ động → V-ing | Bị động → Phân từ II (V3).

(+) Khẳng định man standing there (who is standing) • book published in 2020 (which was published)

(-) Phủ định bỏ đại từ quan hệ + động từ be

(?) Nghi vấn Do you know the girl playing the piano?

RÚT GỌN TO-INFINITIVE (The first, The last, The only)

Dùng sau số thứ tự (the first, the second), so sánh nhất (the best), hoặc "the only".

(+) Khẳng định the first man to step on the Moon • the only person to survive

(-) Phủ định không dùng who stepped on

(?) Nghi vấn Was Neil Armstrong the first man to walk on the Moon?

1. Cấu trúc & Công thức chi tiết

Ma trận Dạng Rút Gọn & Công Thức

Rút gọn Chủ động (V-ing): The man who is standing there → The man standing there is my uncle.
Rút gọn Bị động (V3): The cars which were made in Japan → The cars made in Japan are durable.
Rút gọn To-Infinitive (To V1): He was the last who entered → He was the last student to enter the class.
Rút gọn Cụm Danh từ Đồng vị: Barack Obama, the 44th US President, spoke today.

Ví dụ / Câu hỏi	Khẳng định / Trả lời Yes	Phủ định / Trả lời No
Chủ động → V-ing	The girl sitting next to me is friendly.	Thay thế cho: who is sitting
Bị động → V3	The letter sent yesterday arrived.	Thay thế cho: which was sent
Số thứ tự / So sánh nhất → To V1	She was the first to arrive.	Thay thế cho: who arrived

2. Quy tắc chia & Biến đổi

Quy tắc	Dạng gốc / Chuẩn	Dạng áp dụng
Hiện tại Phân từ cho Chủ động	Nếu đại từ quan hệ làm chủ ngữ của động từ CHỦ ĐỘNG, bỏ đại từ quan hệ và chuyển động từ thành V-ING.	who works → working
Quá khứ Phân từ cho Bị động	Nếu mệnh đề quan hệ ở dạng BỊ ĐỘNG, bỏ đại từ quan hệ và động từ BE, chỉ giữ lại V3 (Phân từ II).	which was built → built
To-Infinitive cho Số thứ tự & So sánh nhất	Nếu từ đứng trước chứa "the first, the last, the next, the only, hoặc so sánh nhất", rút gọn bằng TO-INFINITIVE.	the first to leave

3. Cách sử dụng & Ví dụ thực tế

1. Viết bài luận học thuật và báo chí súc tích

Loại bỏ sự rườm rà dài dòng trong văn viết chuyên nghiệp và báo chí.

Research conducted by Dr. Smith yielded results. (Nghiên cứu được thực hiện bởi Tiến sĩ Smith).

2. Miêu tả chủ thể năng động trong văn học

Nối mượt mà giữa phần miêu tả chủ ngữ và hành động vị ngữ chính.

A gunman holding a rifle surrendered. (Tay súng cầm khẩu súng trường đã đầu hàng).

3. Nhấn mạnh các thành tựu lịch sử và cái nhất

Làm nổi bật các cột mốc lịch sử bằng to-infinitive.

Yuri Gagarin was the first human to travel into space. (Yuri Gagarin là người đầu tiên du hành không gian).

4. Dấu hiệu nhận biết & Ngữ cảnh

rút gọn V-ingrút gọn V3rút gọn To-V1the first to V1

Kiểm tra rút gọn:

Chủ động → V-ING
Bị động → V3
First/Last/Only → TO V1

💡 Lỗi thường gặp & Mẹo ghi nhớ

Lỗi 1: Giữ cả đại từ quan hệ lẫn dạng V-ing/V3
❌ Sai: The man who standing there is my uncle.
✓ Đúng: The man standing there is my uncle.
Ghi chú: Không trộn lẫn dạng rút gọn với đại từ quan hệ.
Lỗi 2: Dùng V-ing để rút gọn mệnh đề quan hệ bị động
❌ Sai: The house building fifty years ago is still strong.
✓ Đúng: The house built fifty years ago is still strong.
Ghi chú: Mệnh đề bị động rút gọn về Phân từ II (V3).
Lỗi 3: Bỏ quên to-infinitive sau "the only/the first"
❌ Sai: She was the first woman who winning the medal.
✓ Đúng: She was the first woman to win the medal.
Ghi chú: Số thứ tự và "the only" bắt buộc rút gọn bằng to-infinitive.

❓ Các câu hỏi thường gặp (FAQ)

Câu hỏi 1: Mệnh đề quan hệ không xác định (có dấu phẩy) có rút gọn được không?

Được! Ví dụ: "London, which is the capital of England, is huge" → "London, the capital of England, is huge" (Rút gọn cụm danh từ đồng vị).

Câu hỏi 2: Mệnh đề quan hệ có động từ chỉ trạng thái có rút gọn về V-ing được không?

Thường là không. Các câu như "The girl who owns the dog" hiếm khi rút gọn thành "The girl owning the dog" vì nghe không tự nhiên; hãy giữ nguyên mệnh đề đầy đủ.

Câu hỏi 3: Rút gọn mệnh đề bị động sau "the first/the last" như thế nào?

Dùng "to be + V3": "He was the first man TO BE LAUNCHED into space."

ARE YOU READY?

Reduced Relative Clauses - Part 2